Αγαπητοί μου Χριστιανοί,
Όλα τα νοήματα και διδάγματα των Αγιογραφικών αναγνωσμάτων πριν και μετά την μεγάλη εορτή της Υψώσεως του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού, αναφέρονται στο μεγάλο, το μέγιστο γεγονός που συνετελέσθει επάνω στον Σταυρό, στην δικαίωση, την ψυχική λύτρωση και σωτηρία του αμαρτωλού και ένοχου ανθρώπου. Σε αυτό, λοιπόν, και τα όσα λέγονται στον Απόστολο της σημερινής Κυριακής. Τον ακούσαμε τον θείο Απόστολο Παύλο. «Ἀδελφοί, μας λέει, εἰδότες δὲ ὅτι οὐ δικαιοῦται ἄνθρωπος ἐξ ἔργων νόμου ἐὰν μὴ διὰ πίστεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ ἡμεῖς εἰς Χριστὸν Ἰησοῦν ἐπιστεύσαμεν, ἵνα δικαιωθῶμεν ἐκ πίστεως Χριστοῦ καὶ οὐκ ἐξ ἔργων νόμου, διότι οὐ δικαιωθήσεται ἐξ ἔργων νόμου πᾶσα σάρξ». Είμαστε Χριστιανοί, λέει ο Απόστολος. Δηλαδή πιστεύουμε στον Ιησού Χριστό. Και γιατί είμαστε Χριστιανοί και πιστεύουμε στον Ιησού Χριστό; Διότι είμαστε αμαρτωλοί και καταδικασμένοι και ζητούμε την απαλλαγή και την δικαίωσή μας, την σωτηρία μας. και επειδή ένας και μόνος υπάρχει σωτήρας και λυτρωτής των αμαρτωλών, και αυτός είναι ο Ιησούς Χριστός, ένα δε είναι το μέσον της σωτηρίας, η πίστη στον Ιησού Χριστό, η τελεία δηλαδή εξάρτηση της σωτηρίας μας από τον Ιησού Χριστό και μόνο, γι’ αυτό και εμείς οι Απόστολοι πιστέψαμε στον Ιησού Χριστό. Για να δικαιωθούμε. Για να λάβουμε άφεση αμαρτιών και να εξασφαλίσουμε την σωτηρία μας. Γι’ αυτόν και μόνον τον λόγο και όλοι εμείς οι σημερινοί Χριστιανοί πιστεύουμε στον Ιησού Χριστό. Για να επιτύχουμε την σωτηρία μας. διότι η πίστη, η θερμουργός και ζωντανή πίστη είναι εκείνη που μας ενώνει με τον Χριστό, τον Σωτήρας και μας σώζει. Η πίστη.
Πίστη και έργα. Πίστη που εκδηλώνεται σε έργα. Πίστη όχι άχρωμη και άοσμη, θεωρητική και άκαρπη, αλλά πίστη ενεργή και ζωντανή, δυνατή και θερμή, που δεν μένει στατική, αλλά γίνεται δύναμη ενεργητική, που έχει ικμάδα, ζωή και καρποφορεί και γίνεται μετάνοια και εξομολόγηση, γίνεται θερμή προσευχή, γίνεται αγάπη και προσφορά στον Σωτήρα ολοκληρωτική, γίνεται θυσία στοργική για την αγάπη του αγαπωμένου, γίνεται στην συνέχεια σωφροσύνη, αγνότητα, αγιότητα, δικαιοσύνη, ελεημοσύνη, πρόθυμη εξυπηρέτηση και στοργική βοήθεια αυτών που ζητούν βοήθεια, γίνεται ειλικρίνεια και φιλαλήθεια και ομολογία, υπομονή και εγκαρτέρηση στις δυσκολίες του βίου, γίνεται πνευματική, αγία, η κατά Χριστόν πολύκαρπος και καλλίκαρπος ζωή και πολιτεία. Και τότε η πίστη είναι πίστη. Τότε μπορούμε να πούμε πως πράγματι πιστεύουμε στον Χριστό και ζητούμε σωτηρία. Τότε έχουμε την πίστη που εννοεί και ζητάει από όλους μας ο Απόστολος Παύλος, την πίστη που δικαιώνει και σώζει. Πίστη πραγματική, πίστη που είναι η ρίζα των καρπών, και έργα που είναι οι καρποί της ρίζας αυτής, σωτήρια πίστη.
Άλλα τα έργα του νόμου και άλλα τα έργα της πίστεως. Τα έργα του νόμου -που όριζε ο νόμος της Παλαιάς Διαθήκης- ήταν η περιτομή, οι θυσίες των ζώων, διάφορες λατρευτικές διατάξεις, πλύσεις και καθάρσεις που ήταν συμβολικές και όχι πραγματικές. Ο Θεός τις είχε ορίσει και αυτές. Όχι, γιατί θα έφερναν την δικαίωση και σωτηρία στους αμαρτωλούς ανθρώπους. Όχι! Η θυσία του Χριστού θα έσωζε. Η θυσία του Σταυρού θα έδινε άφεση και θα δικαίωνε. Οι θυσίες των ζώων και η περιτομή και τα άλλα «ἔργα τοῦ νόμου» ήταν για να φέρουν σε συναίσθηση τους ανθρώπους ότι είναι αμαρτωλοί και έχουν ανάγκη του Θεού για να σωθούν. Αυτόν τον σκοπό είχαν τα έργα του νόμου. Γι’ αυτό λέει σήμερα ο Απόστολος Παύλος ότι «οὐ δικαιοῦται ἄνθρωπος ἐξ ἔργων νόμου, καὶ οὐ δικαιωθήσεται ἐξ ἔργων νόμου πᾶσα σάρξ». Σήμερα, σε εμάς τους Χριστιανούς δεν μας χρειάζονται καθόλου αυτά τα έργα του νόμου. Μας είναι άχρηστα, περιττά. Όχι όμως και τα έργα της πίστεως, η μετάνοια, η δικαιοσύνη, η αγάπη, η θυσία και αγνότητα και σωφροσύνη. Αυτά μας είναι απαραίτητα. Διότι, όπως είπαμε παραπάνω, αυτά βεβαιώνουν και πιστοποιούν και αποδεικνύουν την πίστη μας, σύμφωνα και με τον λόγο του Αδελφοθέου Ιακώβου «δεῖξον μοι τήν πίστιν σου ἐκ τῶν ἔργων σου» (Ἰακ. β΄ 18). Πλανώνται λοιπόν πλάνην δεινή και πέφτουν έξω οικτρά οι προτεστάντες που ξεχωρίζουν την πίστη από τα έργα. Και αλλοίμονο στον Χριστιανό που θα αρκεστεί τάχα σε μια ξερή πίστη και θα αδιαφορήσει για τους καλούς καρπούς της. Η σωτηρία του είναι χαμένη.
Ποια είναι η βάση και η ουσία και το βαθύ περιεχόμενο της χριστιανικής πίστεως και ζωής και αυτό μας το δείχνει σήμερα με το υπέροχο και αγιώτατο παράδειγμά του ο θεοκίνητος Παύλος. «Χριστῷ συνεσταύρωμαι, μας λέει για τον εαυτό του· ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός· ὃ δὲ νῦν ζῶ ἐν σαρκί, ἐν πίστει ζῶ τῇ τοῦ υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀγαπήσαντός με καὶ παραδόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ ἐμοῦ». Θεία, αγία, μακαρία όντως επουράνια ζωή. Είχε πεθάνει και όσον αφορούσε τον κόσμο αλλά και τον νόμο ο απόστολος Παύλος. Τίποτε δεν τον γοήτευε από τον κόσμο. Ο κόσμος ήταν νεκρός, σαν να μην υπήρχε για αυτόν. Καμμία αίσθηση δεν του έκανε πλέον και ο νόμος. Είχε και γι’ αυτόν πεθάνει ο Παύλος. «Ἐγὼ γὰρ διὰ νόμου νόμῳ ἀπέθανον, ἵνα Θεῷ ζήσω», γράφει. Λάτρευε τον νόμο πριν γνωρίσει τον Χριστό. Από τότε όμως που τον γνώρισε και τον πίστεψε ως σωτήρα και λυτρωτή του και Κύριον και Θεόν του, τον αγκάλιασε, τον έβαλε μέσα του τον Χριστό, τον ζούσε τον Χριστό ο Παύλος. Δεν ζούσε πλέον ο Παύλος. Ο Χριστός ζούσε μέσα στον Παύλο. Και ο Παύλος ζούσε για τον Χριστό και μόνο. Τόσο τον συγκινούσε η αγάπη και η θυσία του Χριστού, ώστε κάθε ημέρα και πιο πολύ παραδινόταν στον Χριστό, για να μιλάει και να ενεργεί ο Χριστός, να ζεί ο Χριστός δι’ αυτού, να συντελεσθεί μέσα του η ζωή και η παρουσία του Χριστού. Και αυτή είναι η πραγματική χριστιανική ζωή. Κατά βάθος εσωτερική, μυστική. Κατ’ ουσίαν απάρνηση του ανθρώπινου εγώ, νέκρωση των επιθυμιών, ανακαίνιση της ανθρωπίνης φύσεως, θέωση πραγματική. Κατά κόσμον, αρετή και αγιότητα θαυμαστή, δράση κοινωνική και ιεραποστολική και έλξη των ανθρώπων στον Χριστό και την σωτηρία. Εδώ βρίσκει την έκφρασή της η εσωτερική ζωή του πιστού, την τελείωσή της η προς τον Χριστό τελεία αγάπη και προσφορά του Χριστιανού. Βρισκόμαστε στην μακαρία αυτή κατάσταση εμείς; Έχουμε αυτή την μυστική και αγία ζωή της τελείας ενώσεώς μας με τον Χριστό.
Μετά πατρικών ευχών
Ο Μητροπολίτης
Ο Κηφισίας, Αμαρουσίου, Ωρωπού και Μαραθώνος Κύριλλος
